تورم ایران ۸۲.۹٪ شد | رتبه دوم جهان پس از ونزوئلا در تخمین استیو هانکه

بر اساس جدیدترین برآوردهای دکتر استیو هانکه، اقتصاددان مشهور دانشگاه جانز هاپکینز، نرخ تورم سالانه ایران در ۹ فوریه ۲۰۲۶ به ۸۲.۹ درصد رسیده است. این رقم که با استفاده از داده‌های بازار سیاه و برابری قدرت خرید تخمین زده شده، ایران را در رتبه دومین کشور با بالاترین تورم جهان، پس از ونزوئلا (۷۰۱.۶ درصد) و جلوتر از کره شمالی (۷۴.۶ درصد) قرار می‌دهد.

جدول: نرخ تورم اندازه‌گیری‌شده توسط استیو هانکه (۹ فوریه ۲۰۲۶)

این نرخ‌ها بر اساس داده‌های بازار سیاه و برابری قدرت خرید تخمینی هستند و نشان‌دهنده تورم فوق‌العاده در برخی کشورها می‌باشند.

دکتر استیو هانکه کیست و روش او چیست؟

استیو هانکه، استاد اقتصاد کاربردی در دانشگاه جانز هاپکینز، یکی از مشهورترین کارشناسان حوزه تورم و ابرتورم در جهان است. او سال‌هاست که نرخ تورم کشورهای مختلف، به ویژه کشورهای دارای بحران اقتصادی، را با روش خاص خود اندازه‌گیری می‌کند.

روش هانکه:

• استفاده از داده‌های بازار سیاه (غیررسمی) ارز به جای نرخ‌های رسمی اعلام‌شده توسط بانک‌های مرکزی

• محاسبه بر اساس برابری قدرت خرید (PPP) و نرخ ارز در بازار آزاد

• ترکیب داده‌های محلی و بین‌المللی برای تخمین تورم واقعی

دلیل استفاده هانکه از داده‌های بازار سیاه این است که در کشورهایی مانند ایران و ونزوئلا، نرخ‌های رسمی ارز معمولاً دستکاری شده و با واقعیت فاصله دارند. به همین دلیل، ارقام او اغلب با آمار رسمی منتشرشده توسط مراکز آماری این کشورها متفاوت است.

چرا تورم ایران ۸۲.۹ درصد است؟

رقم ۸۲.۹ درصدی هانکه در حالی است که مرکز آمار ایران نرخ تورم سالانه را حدود ۴۴.۶ درصد اعلام کرده است. این تفاوت فاحش نشان می‌دهد که:

• نرخ ارز در بازار آزاد (که مبنای محاسبه هانکه است) بسیار بالاتر از نرخ‌های رسمی است

• قدرت خرید واقعی مردم بسیار کمتر از آن چیزی است که آمارهای رسمی نشان می‌دهند

• تورم وارداتی ناشی از افزایش نرخ ارز، در آمار رسمی به‌طور کامل منعکس نمی‌شود

مقایسه ایران با سایر کشورها

ونزوئلا (۷۰۱.۶٪): این کشور سال‌هاست درگیر ابرتورم (Hyperinflation) است. نرخ تورم بالای ۵۰ درصد در ماه به معنای ابرتورم است و ونزوئلا با رقم ۷۰۱ درصد سالانه، عملاً در وضعیت فروپاشی اقتصادی به سر می‌برد.

ایران (۸۲.۹٪): اگرچه ایران هنوز وارد مرحله ابرتورم نشده (که نیازمند تورم ماهانه بالای ۵۰ درصد است)، اما نرخ ۸۲.۹ درصد سالانه نشان‌دهنده یک بحران عمیق تورمی است که زندگی روزمره مردم را به شدت تحت تأثیر قرار داده است.

کره شمالی (۷۴.۶٪): اقتصاد بسته این کشور نیز با تورم بالا مواجه است، اگرچه داده‌های دقیق از آن در دسترس نیست.

تأثیر تورم ۸۲.۹ درصدی بر زندگی مردم

این نرخ تورم به چه معناست؟

• قیمت‌ها هر سال تقریباً دو برابر می‌شوند

• قدرت پول ملی در یک سال کمتر از نصف می‌شود

• پس‌اندازهای مردم در بانک‌ها به سرعت بی‌ارزش می‌شود

• اقشار ضعیف و ثابت‌درآمد (مانند کارگران و بازنشستگان) بیشترین آسیب را می‌بینند

• فقر و نابرابری به شدت افزایش می‌یابد

چرا آمار هانکه مهم است؟

آمار هانکه به چند دلیل اهمیت دارد:

1. استقلال از منابع رسمی: او وابسته به دولت‌ها نیست و داده‌هایش از منابع مستقل تأمین می‌شود.

2. اعتبار بین‌المللی: دانشگاه جانز هاپکینز و شخص هانکه در محافل علمی جهان شناخته شده هستند.

3. تاریخچه دقیق: او سال‌هاست این داده‌ها را جمع‌آوری می‌کند و روندها را نشان می‌دهد.

4. هشداردهندگی: ارقام او معمولاً زودتر از آمار رسمی، بحران‌ها را نشان می‌دهند.

نتیجه‌گیری: جایگاه دوم در یک رقابت تلخ

قرار گرفتن ایران در رتبه دوم جدول تورم جهان (پس از ونزوئلا) یک زنگ خطر جدی است. نرخ ۸۲.۹ درصدی یعنی اقتصاد کشور در مسیر بی‌ثباتی شدید قرار دارد و اگر روند فعلی ادامه یابد، ممکن است به سرنوشت ونزوئلا دچار شود. این آمار باید برای سیاست‌گذاران و همه کسانی که دغدغه آینده کشور را دارند، یک هشدار قطعی باشد که اصلاحات اساسی در سیاست‌های پولی و مالی اجتناب‌ناپذیر است.