صندوق سرمایه‌گذاری ارزی با درآمد ثابت | امکان کسب درآمد ارزی در بورس

برای نخستین بار در بازار سرمایه ایران، فرصتی رسمی برای کسب درآمد ارزی از طریق ابزارهای مالی نظارتی‌شده فراهم شده است. سازمان بورس و اوراق بهادار با همکاری بانک مرکزی و مرکز مبادله ارز ایران، اساسنامه صندوق‌های سرمایه‌گذاری ارزی با درآمد ثابت را ابلاغ کرده است. این صندوق‌ها که از نوع صدور و ابطالی هستند، به سرمایه‌گذاران این امکان را می‌دهند تا منابع ارزی خود (اسکناس یا حواله) را در قالب واحدهای سرمایه‌گذاری وارد چرخه مالی کشور کنند و از درآمد ارزی ثابت بهره‌مند شوند. هدف اصلی این ابتکار، استفاده از وجوه ارزی راکد نزد اشخاص و تأمین مالی طرح‌های صادرات‌محور است که در نهایت به افزایش ارز در دسترس در اقتصاد ملی منجر می‌شود. در این مطلب، به بررسی دقیق‌تر ساختار، مزایا و نحوه عملکرد این صندوق‌های نوظهور می‌پردازیم.

🏛️ ساختار و ارکان صندوق‌های ارزی: نظارت چندلایه برای امنیت

این صندوق‌ها برای اطمینان از شفافیت و امنیت، دارای ارکان متعددی هستند که برخی از آنها باید مجوز بانک مرکزی داشته باشند:

• مدیر صندوق: مسئول مدیریت و تصمیم‌گیری سرمایه‌گذاری.

• مدیر ثبت: ثبت معاملات و نگهداری سهام.

• ضامن نقدشوندگی: تضمین خرید واحدهای سرمایه‌گذاری در زمان ابطال توسط سرمایه‌گذار.

• مدیر عملیات ارزی (یک موسسه اعتباری): مسئول مستقیم انجام تراکنش‌های ارزی و نگهداری دارایی ارزی صندوق.

• متولی: نظارت بر عملکرد مدیر صندوق و رعایت مقررات.

• حاسبرس: رسیدگی به صورت‌های مالی.

💰 نحوه عملکرد: از سرمایه‌گذاری تا درآمدزایی

فرآیند کار این صندوق‌ها به شکل زیر است:

1. صدور واحد: سرمایه‌گذار در ازای پرداخت اسکناس یا حواله ارزی (مثلاً یورو، دلار، درهم)، واحدهای سرمایه‌گذاری صندوق را دریافت می‌کند.

2. سرمایه‌گذاری توسط صندوق: منابع جمع‌آوری شده در سپرده‌های ارزی، گواهی سپرده خاص ارزی، اوراق با درآمد ثابت ارزی و تنزیل اعتبارات اسنادی ارزی سرمایه‌گذاری می‌شود.

3. تولید درآمد: این سرمایه‌گذاری‌ها، سود یا بهره‌ای به ارز پایه ایجاد می‌کند که بین سرمایه‌گذاران توزیع می‌شود.

4. ابطال واحد: سرمایه‌گذار می‌تواند واحدهای خود را به صندوق بازفروخته و معادل ارزی آن (به صورت اسکناس یا حواله) را دریافت کند. ضامن نقدشوندگی این فرآیند را تضمین می‌کند.

✅ مزایای کلیدی صندوق‌های سرمایه‌گذاری ارزی

• کسب درآمد از دارایی ارزی راکد: برای اولین بار، دارندگان ارز می‌توانند بدون ریسک نگهداری فیزیکی یا ریسک نوسان شدید نرخ، از دارایی خود درآمد ارزی ثابت کسب کنند.

• معافیت مالیاتی: درآمدهای این صندوق‌ها از معافیت مالیاتی برخوردار است که سود خالص سرمایه‌گذار را افزایش می‌دهد.

• نقدشوندگی تضمین‌شده: وجود ضامن نقدشوندگی، مشکل تبدیل به پول نقد کردن دارایی را حل می‌کند.

• حمایت از تولید ملی و صادرات: منابع این صندوق‌ها صرف تأمین مالی طرح‌های صادرات‌محور می‌شود که به افزایش ارزآوری برای کشور کمک می‌کند.

• شفافیت و نظارت: تمام عملیات تحت نظارت سازمان بورس و بانک مرکزی و با محاسبات کاملاً ارزی انجام می‌شود. موضوع تسعیر (تبدیل نرخ ارز) اساساً مطرح نیست و این یک نقطه قوت بزرگ برای کاهش ریسک نرخ ارز برای سرمایه‌گذار است.

• کاهش انگیزه برای بازارهای غیررسمی: با ارائه یک گزینه قانونی و امن، انگیزه برای فعالیت در بازارهای غیررسمی ارز کاهش می‌یابد.

⚠️ ملاحظات و نکات مهم برای سرمایه‌گذاران

• ریسک اعتباری: سودآوری و بازپرداخت اصل پول، وابسته به سلامت اعتباری طرف‌های قرارداد (مانند بانک‌های پذیرنده سپرده یا ناشر اوراق) است.

• نقدشوندگی در مقیاس کلان: اگر تعداد زیادی از سرمایه‌گذاران همزمان تقاضای ابطال کنند، ممکن است فشار بر ضامن نقدشوندگی ایجاد شود.

• محدودیت در ارز پایه: هر صندوق بر اساس یک ارز منتخب خاص (مثلاً فقط یورو یا فقط درهم) فعالیت می‌کند.

• نرخ سود: نرخ سود این صندوق‌ها معمولاً متناسب با نرخ‌های سود بین‌المللی در آن ارز خاص خواهد بود و ممکن است با نرخ‌های ریالی رایج متفاوت باشد.