اعلامیه بدهکار و بستانکار بانکی چیست و چه کاربردی در حسابداری دارد؟

یکی از اسناد مهمی که واحدهای مالی و حسابداری روزانه با آن سروکار دارند، اعلامیه بدهکار بانکی و اعلامیه بستانکار بانکی است.

این اعلامیه‌ها توسط بانک صادر می‌شوند و هدف آن‌ها اطلاع‌رسانی درباره تغییرات ایجادشده در حساب بانکی مشتری است.

توجه داشته باشید که این اسناد، اسناد بانکی هستند و نباید با بدهکار و بستانکار بودن در دفاتر حسابداری شرکت اشتباه گرفته شوند.

اعلامیه بستانکار بانکی چیست؟

هر زمان مبلغی به حساب بانکی مشتری واریز شود، بانک اعلامیه بستانکار صادر می‌کند.

در این حالت:

• بدهی بانک به مشتری افزایش پیدا می‌کند
• بانک مشتری را در دفاتر خود بستانکار می‌کند
• موجودی حساب بانکی شرکت افزایش می‌یابد

از دید واحد تجاری، حساب بانک در دفاتر حسابداری بدهکار می‌شود.

نمونه موارد صدور اعلامیه بستانکار

• واریز وجه توسط مشتریان
• وصول چک‌های واگذار شده
• دریافت تسهیلات بانکی
• دریافت سود سپرده بانکی
• برگشت وجه به حساب

اعلامیه بدهکار بانکی چیست؟

هر زمان مبلغی از حساب بانکی مشتری برداشت شود، بانک اعلامیه بدهکار صادر می‌کند.

در این حالت:

• بدهی بانک به مشتری کاهش پیدا می‌کند
• بانک مشتری را در دفاتر خود بدهکار می‌کند
• موجودی حساب بانکی شرکت کاهش می‌یابد

از دید واحد تجاری، حساب بانک در دفاتر حسابداری بستانکار می‌شود.

نمونه موارد صدور اعلامیه بدهکار

• پرداخت به تامین‌کنندگان
• وصول چک‌های صادره
• برداشت نقدی
• انتقال وجه
• کسر کارمزدهای بانکی
• پرداخت اقساط تسهیلات
• کسر مالیات و جرایم توسط مراجع قانونی، در صورت وجود مجوز قانونی

نکته بسیار مهم حسابداری

همیشه به یاد داشته باشید:

بدهکار و بستانکار بودن در اعلامیه بانکی، از دید بانک بیان می‌شود، نه از دید شرکت.

به همین دلیل، ثبت حسابداری شرکت معمولاً برعکس اعلامیه بانک خواهد بود.

به زبان ساده:

• اگر بانک اعلامیه بستانکار صادر کند، حساب بانک در دفاتر شرکت بدهکار می‌شود
• اگر بانک اعلامیه بدهکار صادر کند، حساب بانک در دفاتر شرکت بستانکار می‌شود

مثال عملی

فرض کنید شرکت از مشتری خود مبلغ ۵۰ میلیون ریال دریافت می‌کند و مبلغ به حساب بانکی شرکت واریز می‌شود.

بانک:

• اعلامیه بستانکار صادر می‌کند

ثبت حسابداری شرکت:

• حساب بانک ۵۰,۰۰۰,۰۰۰ بدهکار
• حساب دریافتنی مشتریان ۵۰,۰۰۰,۰۰۰ بستانکار

نکته به‌روز و کاربردی ۱۴۰۵

بر اساس الزامات کنترل‌های مالی، استانداردهای حسابداری ایران و رسیدگی‌های مالیاتی، تمامی اعلامیه‌های بانکی باید با اسناد حسابداری، گردش حساب بانکی، اسناد پرداخت و دریافت و مغایرت‌گیری بانکی به‌صورت منظم تطبیق داده شوند.

عدم ثبت یا ثبت نادرست گردش‌های بانکی می‌تواند در زمان رسیدگی مالیاتی، حسابرسی و کنترل‌های داخلی باعث ایجاد مغایرت و مطالبه اسناد و مدارک تکمیلی شود.