هشدار تورم سه رقمی در سال آینده | کاهش شدید قدرت خرید مردم

مهدی پازوکی، اقتصاددان برجسته، با هشدار نسبت به پیامدهای بودجه سال آینده اعلام کرد که قدرت خرید مردم به شدت کاهش یافته و در صورت تداوم روند کنونی، بعید نیست اقتصاد ایران در سال آینده با تورم سه‌رقمی مواجه شود. به گفته او، بودجه ۱۴۰۵ با وجود ادعای انقباضی بودن، با افزایش هزینه‌های جاری و کاهش سهم درآمد نفتی به کمترین سطح در ۷۰ سال اخیر، دولت را به سمت کسری بودجه و در نهایت خلق پول و تشدید تورم سوق می‌دهد.

تحلیل مهدی پازوکی از بودجه ۱۴۰۵ و چشم‌انداز تورم

چرا تورم سه‌رقمی در راه است؟

پازوکی مکانیسم رسیدن به تورم سه‌رقمی را اینگونه توضیح می‌دهد:

۱. کاهش بی‌سابقه سهم نفت در بودجه:
سهم درآمد نفتی در بودجه عمومی به حدود ۵ درصد رسیده است که پایین‌ترین سطح در ۷۰ سال اخیر محسوب می‌شود. این یعنی دولت نمی‌تواند مانند گذشته روی نفت حساب کند.

۲. افزایش هزینه‌های جاری:
در مقابل کاهش درآمد نفتی، هزینه‌های جاری دولت (حقوق کارمندان، هزینه‌های اداری، یارانه‌ها و…) افزایش قابل توجهی داشته است. این افزایش عمدتاً ناشی از تورم و فشارهای اجتماعی برای افزایش حقوق‌هاست.

۳. کسری بودجه اجتناب‌ناپذیر:
ترکیب کاهش درآمد و افزایش هزینه، دولت را با کسری بودجه مواجه می‌کند. این کسری باید از جایی تأمین شود.

۴. خلق پول و چاپ اسکناس:
دولت برای جبران کسری، ناچار به استقراض از بانک مرکزی (خلق پول) می‌شود. این یعنی چاپ اسکناس بدون پشتوانه.

۵. تورم بیشتر:
افزایش نقدینگی ناشی از خلق پول، بدون افزایش متناسب تولید، به معنای تورم بالاتر است. این چرخه معیوب می‌تواند تورم را از سطح کنونی (حدود ۴۰-۵۰٪) به سه‌رقمی (بیش از ۱۰۰٪) برساند.

جدول: روند رسیدن به تورم سه‌رقمی

شواهد آماری کاهش قدرت خرید

پازوکی بر کاهش شدید قدرت خرید تأکید دارد. این کاهش با شواهد زیر قابل مشاهده است:

• تورم خوراکی‌ها: نزدیک به ۹۰ درصد در سال ۱۴۰۴ (یعنی قیمت مواد غذایی تقریباً دو برابر شده)

• شکاف درآمد و هزینه: حقوق‌ها و دستمزدها با تورم هماهنگ نیستند.

• افزایش نرخ ارز: ریال در یک سال ۴۴ درصد ارزش خود را در برابر دلار از دست داده است.

• نرخ بیکاری: افزایش به ۷.۸ درصد و ۲.۱ میلیون بیکار

پیامدهای تورم سه‌رقمی

اگر تورم به بالای ۱۰۰ درصد برسد، چه اتفاقی می‌افتد؟

آیا دولت می‌تواند جلوی این فاجعه را بگیرد؟

برای جلوگیری از تورم سه‌رقمی، اقدامات فوری زیر ضروری است:

۱. کنترل هزینه‌های جاری: کاهش هزینه‌های غیرضروری دولت
۲. افزایش درآمدهای غیرنفتی: وصول مؤثر مالیات از همه بخش‌ها (به ویژه مشاغل لوکس و فراریان مالیاتی)
۳. توقف استقراض از بانک مرکزی: شکستن چرخه خلق پول
۴. مذاکره برای رفع تحریم‌ها: بازگرداندن درآمد نفتی به سطح قابل قبول
۵. حمایت هدفمند از اقشار ضعیف: جایگزینی یارانه‌های نقدی به جای یارانه‌های انرژی و کالاهای اساسی

نتیجه‌گیری: هشداری که نباید نادیده گرفته شود

هشدار مهدی پازوکی درباره تورم سه‌رقمی در سال آینده یک زنگ خطر جدی است. بودجه ۱۴۰۵ با وجود ادعاها، نه تنها انقباضی نیست، بلکه با افزایش هزینه‌های جاری و کاهش سهم نفت، دولت را به سمت کسری بودجه و خلق پول سوق می‌دهد. اگر این روند ادامه یابد، قدرت خرید مردم که همین حالا هم به شدت کاهش یافته، کاملاً از بین می‌رود و اقتصاد ایران وارد مرحله جدیدی از بی‌ثباتی خواهد شد. این هشدار باید برای سیاست‌گذاران و همه کسانی که دغدغه آینده کشور را دارند، جدی گرفته شود.